Evimin çıxarışı (kupçası) yoxdur, bu mənim mülkiyyət hüququm necə təsir edir?

Bəzən qonşu sərhədləri aşaraq öz həyətinin və ya evinin hüdudlarından kənara çıxan, qanunsuz tikinti işi görür. Bu tikinti sizin işıqlanmanıza, mənzərənizə, rahatlığa və ya təhlükəsizliyinizə ciddi zərər vurursa, mülkiyyət hüququnuz pozulmuş sayıla bilər. Məsələn, pəncərələri bağlayan divar tikməsi, torpaq sərhədini dəyişməsi, su axarını yönləndirməsi kimi hallarla rastlaşmaq mümkündür.

Müvəqqəti məskunlaşan məcburi köçkünün qaldığı ev dövlət balansında ola bilər. Bəs uzunmüddətli istifadə ona mülkiyyət hüququ verir? Əmlakı satmaq mümkündürmü?

Evdə bütün ailə üzvləri qeydiyyatdadır, lakin mülkiyyətçinin adı nənə olub. O vəfat edəndən sonra kim varis olur, necə rəsmiləşdirmək lazımdır?

Ana öz adına olan mənzili oğluna hədiyyə aktı ilə bağışlayır, notariusda təsdiqlənir, reyestrdə oğulun adına keçir. Bir müddət sonra ana deyir ki, ‘geri istəyirəm, əslində mən orada qalmaq istəyirdim’. Mümkündürmü?

Ofis icarəsi zamanı tərəflərin hüquq və öhdəlikləri yazılı şəkildə müəyyənləşməlidir: icarə haqqı, kommunal xərclər, istifadənin məqsədi, zədə və təmir xərcləri kimi detalları qeyd etmək vacibdir. Əks halda sonradan mübahisə çıxar. Məsələn, icarəçi ofisi anbar kimi istifadə edir, bu da zərər verə bilər.

Bir neçə qohum arasında ortaq mülkiyyət şəklində istifadədə olan daşınmaz əmlak (məsələn, yaşayış evi və ya torpaq sahəsi) tez-tez razılıqla bölünə bilmir. Qohumların fikirləri üst-üstə düşmür, kimisi satmaq, kimisi isə istifadə etmək istəyir. Bu durumda hər hansı ortağın məhkəməyə müraciət edib ‘şərikli mülkiyyətin bölünməsi və ya ortaq mülkiyyətin aradan qaldırılması’ tələbi ilə çıxış etmək hüququ var. Məhkəmə bir qayda olaraq mülkü əmsallara görə bölməyi və ya satıb pulunu bölüşdürməyi müəyyənləşdirir.

Qadın və kişi rəsmi nikah bağlamadan birlikdə yaşayıb, ev alıblar. İndi ayrılıblar. Mənzil kimə məxsus sayılır? Tərəflərin pay haqqını necə təyin etməli?

Yanğın, sel, təbii fəlakət və ya oğurluq hallarında əmlak sığortası mülkiyyətçini maddi itkidən qoruyur. Qanunvericilik könüllü və məcburi sığorta növlərini nəzərdə tutur. Mənzil, fərdi ev, qeyri-yaşayış sahəsi üçün sığorta şirkətlərindən təkliflər alıb sığorta müqaviləsi bağlamaq mümkündür.

Ailə üzvləri və ya şəriklər öz aralarında razılaşır ki, kim hansı otaqda yaşasın, hansı paya sahib olsun. Bu razılaşmanı notariusda imza edirlər. Bəs bu sənəd sonrakı mübahisələrdə hüquqi cəhətdən yetərli sayılırmı?