Vergi borcu ilə ölkədən çıxışa qadağa qoyulması hansı şərtlərdə olur?

Şirkət yeni bina tikmək üçün torpaq sahəsi alır, bu əməliyyatda vergi hansı formada tutulur? Mülkiyyət əldə edildikdən sonra torpaq vergisi də ödənilir?

Kəndli öz istehsal etdiyi kənd təsərrüfatı məhsullarını bazarda satırsa, vergi ödəməlidirmi? Orta və böyük təsərrüfatlar üçün vəziyyət necədir?

Bəzi xidmətlərdə, məsələn, qeyri-rezidentə ödəniş etdikdə, ödəyən tərəf verginin bir hissəsini kəsib dövlətə ödəyir. Bu qayda nəyə əsaslanır və necə tətbiq olunur?

Şirkət ya da fərdi sahibkar fəaliyyətinə xitam vermək istəyəndə vergi orqanlarına bu barədə məlumat təqdim etməli, son bəyannamələrini verməli və varsa borcları ödəməlidir. Vergi yoxlaması keçirilir və bütün öhdəliklər müəyyənləşdikdən sonra müəssisə rəsmi olaraq ləğv edilir. Əks halda vergi sistemi həmin VÖEN-i aktiv saxlaya bilər.

Özünəməşğul şəxs, məsələn, evdə əl işi hazırlayıb satan və ya online freelancer, vergi orqanında necə qeydiyyata düşməli və hansı vergiləri ödəməlidir?

Ticarət və xidmət obyektlərində kassa aparatının quraşdırılması və müştərilərə hər nağd ödənişdən sonra kassa çeki verilməsi məcburidir. Bu, nağd əməliyyatların uçotunu aparmaq və vergiləri düzgün hesablamaq üçündür. Qanuna görə, kassa qaiməsi təqdim etməyən iş adamları cərimə oluna bilər. Eyni zamanda elektron kassa aparatları dövlətə real-time məlumat ötürmə funksiyasına malikdir.

Gəlir vergisi adətən fiziki şəxslərin gəlirlərinə tətbiq olunur, yəni əməkhaqqı, fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti və s. Mənfəət vergisi isə hüquqi şəxslərin, yəni şirkətlərin xalis mənfəəti üzərində hesablanır. Bu iki verginin dərəcələri, deklarasiya müddətləri və hesablama mexanizmləri fərqlənir. Fiziki şəxs kommersiya fəaliyyəti ilə məşğuldursa, fərdi sahibkar kimi gəlir vergisi ödəyir, şirkət formasında çalışırsa, mənfəət vergisinə tabedir.

Ölkədə vergi amnistiyası elan olunduqda, müəyyən dövrə aid vergi borclarına və maliyyə sanksiyalarına güzəştlər tətbiq edilə bilər. Bununla bağlı sahibkarlar və fərdi vergi ödəyiciləri dövlətin təklif etdiyi şərtlərdən faydalanaraq borclarını az miqdarda ödəyə, yaxud tamamilə silinməsinə nail ola bilərlər. Lakin bu qərarlar qaydalarla və qanuni əsaslarla tənzimlənir, hansı ki, vergi orqanlarının rəsmi məlumatlarında göstərilir. Vergi amnistiyası, bəzi hallarda, sahibkarlara ödənilməmiş vergilərini daha sərfəli şərtlərlə ödəmək və rəsmi uçotda təmiz balansa sahib olmaq imkanı yaradır. Eyni zamanda, amnistiyadan yararlanmaq üçün müəyyən prosedurlara riayət etmək, vaxtında müraciət etmək və dövlətin müəyyənləşdirdiyi şərtləri yerinə yetirmək vacibdir.

Ölkədə daimi yaşayan (rezident) şəxslər dünya üzrə əldə etdikləri gəlirlərə görə vergi ödəyirlər. Qeyri-rezidentlər isə yalnız Azərbaycanda əldə etdikləri gəlirlərə görə vergi tutulur. Bəzi fəaliyyət növlərində qeyri-rezident gəlirlərinə xüsusi dərəcələr tətbiq oluna bilər. İkili vergitutmanın qarşısını almaq üçün bir çox dövlətlərlə bağlanmış müqavilələr mövcuddur.