Avans ödəməyə görə vergi öhdəliyi yaranırmı?

Gəlir vergisi adətən fiziki şəxslərin gəlirlərinə tətbiq olunur, yəni əməkhaqqı, fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti və s. Mənfəət vergisi isə hüquqi şəxslərin, yəni şirkətlərin xalis mənfəəti üzərində hesablanır. Bu iki verginin dərəcələri, deklarasiya müddətləri və hesablama mexanizmləri fərqlənir. Fiziki şəxs kommersiya fəaliyyəti ilə məşğuldursa, fərdi sahibkar kimi gəlir vergisi ödəyir, şirkət formasında çalışırsa, mənfəət vergisinə tabedir.

Bəzən vergi yoxlaması əvvəlcədən (preventiv) aparılır, bəzən satışdan sonra dövriyyə əsasında post-yoxlama edilir. Bu fərqlər qanunda necə ifadə olunur?

Sadəcə bankda dolları manata dəyişdikdə vergi öhdəliyi yaranırmı? Yoxsa bu şəxsi mübadilədir? Bəs məzənnə fərqindən gəlir qazanılırsa nə olur?

Əvvəllər kağız formada hesab-fakturalar mövcud idi, indi isə əsasən e-qaimə-fakturalara keçilir. Onların hüquqi mahiyyəti eynidirmi, yoxsa fərqli? Satıcı müştəriyə hansı sənədi verməlidir?

Vergi orqanının yoxlamasına məruz qalan zaman, şirkətin və ya fərdi sahibkarın mühasibatlıq və maliyyə əməliyyatlarını təsdiq edən bütün əsas sənədləri təqdim etməsi tələb olunur. Buraya hesab-fakturalar, mühasibat registrləri, bank çıxarışları, xərcləri təsdiq edən qəbzlər, əmək müqavilələri və digər müvafiq maliyyə sənədləri daxildir. Tələb edilən sənədləri vaxtında və dəqiq şəkildə təqdim etmək, vergi yoxlamasının daha sürətli və problemsiz aparılmasını təmin edir. Əks təqdirdə, əlavə yoxlamalar, cərimələr və ya fəaliyyəti məhdudlaşdıran qərarlar verilə bilər.

Fiziki şəxs şəxsi avtomobilini başqa bir şəxsə satırsa, bu əməliyyatda vergi öhdəliyi yaranırmı? Məbləğ müəyyən qədər böyük olsa belə, məcburi gəlir vergisi ödəmək lazımdırmı?

İcbari tibbi sığorta tətbiq olunandan sonra əməkhaqqıdan müəyyən faiz tutulur. Bu tutulma vergitutma bazasına necə təsir edir, işçinin xalis maaşında hansı dəyişiklik olur?

Son illərdə elektron qaimə-fakturalar (e-qaimə) vergi uçotunun əsas tərkib hissəsinə çevrilib. Müəssisələr satış və xidmət əməliyyatlarında kağız qaimələrdən imtina edərək elektron sistemə keçməli, hər əməliyyata dair vergi orqanının elektron portalı vasitəsilə e-qaimə tərtib edib müştəriyə ötürməlidirlər. Bu, sənədləşmənin şəffaf və sürətli aparılmasına, vergi orqanlarının da real vaxt rejimində izləmə aparmasına imkan yaradır.

Şirkət yeni bina tikmək üçün torpaq sahəsi alır, bu əməliyyatda vergi hansı formada tutulur? Mülkiyyət əldə edildikdən sonra torpaq vergisi də ödənilir?