Avtomobil sığortasında bonus-malus sistemi necə işləyir?

Bank, ipoteka krediti üçün mənzilə sığorta tələbi qoya bilər. Bu, həm qanunvericiliyin, həm də bankın risk idarəetmə siyasətinin tələblərinə uyğundur. Belə ki, ipoteka predmeti olan mənzil, yanğın və ya digər zərərdən sığortalı olarsa, bankın borcu təminat altına alınır.

Bu sığorta növü, sığorta etdirən şəxsin üçüncü şəxslərə vurduğu zərər nəticəsində ödənilməli olan maddi və ya mənəvi kompensasiyanın sığortaçı tərəfindən qarşılanmasını nəzərdə tutur. Nəqliyyat, tikinti, istehsalat və digər sahələrdə aktualdır.

Əgər sığorta hadisəsi (məsələn, yanğın, qəza, təbii fəlakət və s.) baş verərsə, sığorta etdirən sığortaçıya bu hadisə haqqında dərhal yazılı və ya telefonla məlumat verməlidir. Sonra, sığortaçı hadisənin baş vermə səbəblərini araşdırır, zərər miqdarını müəyyənləşdirir və uyğun prosedur əsasında ödəniş təyin edir. Ödənişin gecikməsi və ya imtinası zamanı müştəri qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqlarını müdafiə edə bilər.

Sığorta mübahisələri, tərəflər arasında həll olunmazsa, adətən mülki məhkəmələrdə baxılır. Bəzən müqavilədə arbitraj şərti də ola bilər. Hər halda, müştəri məbləğə, gecikməyə, imtinaya etiraz edirsə, mülki qaydada iddia qaldırır.

Sığorta müqaviləsində müəyyən şərtlər, limitlər və istisnalar ola bilər. Məsələn, françayzinq (deductible) tətbiqi, yəni zərərin bir hissəsini müştəri özü ödəyir. Və ya bəzi risklər, hadisə səbəbi müqavilə əhatəsinə düşmür.

Azərbaycanda müəyyən növ həyat sığortasına sahib olan şəxslər vergidən azadolma və ya güzəştlər əldə edə bilər. Bu məsələ hansı qanunla tənzimlənir və detalları necədir?

Bəzən müqavilədə müəyyən əməliyyatlar (məsələn, estetik cərrahiyyə, könüllü kosmetik prosedurlar) istisna kimi göstərilir. Yaxud sığortanın limitini aşan cərrahiyyə xərcini sığorta qismən ödəyir.

Bəzi hallarda dövlət və ya bələdiyyə mülkiyyətində icarəyə götürülmüş kommersiya obyektləri sığortalanmalıdır. Qanunvericilik bunu tələb edə bilər, xüsusən yüksək riskli fəaliyyət növləri üçün. Bu zaman icarədar özü sığorta sənədi təqdim edir.