Dövlət ehtiyacları üçün əmlakımın müsadirəsi halında kompensasiya necə olur?

Nikahdan sonra alınan əmlaklar adətən hər iki tərəfin ortaq mülkiyyəti sayılır. Lakin investisiya qoyuluşu və qazanc payları bəzən fərqli ola bilər. Qanuna görə default halda hər biri 50%-ə sahibdir. Amma bağlanmış nikah müqaviləsi başqa cür qismətlər müəyyənləşdirə bilər.

Qadın və kişi rəsmi nikah bağlamadan birlikdə yaşayıb, ev alıblar. İndi ayrılıblar. Mənzil kimə məxsus sayılır? Tərəflərin pay haqqını necə təyin etməli?

Bir neçə qohum arasında ortaq mülkiyyət şəklində istifadədə olan daşınmaz əmlak (məsələn, yaşayış evi və ya torpaq sahəsi) tez-tez razılıqla bölünə bilmir. Qohumların fikirləri üst-üstə düşmür, kimisi satmaq, kimisi isə istifadə etmək istəyir. Bu durumda hər hansı ortağın məhkəməyə müraciət edib ‘şərikli mülkiyyətin bölünməsi və ya ortaq mülkiyyətin aradan qaldırılması’ tələbi ilə çıxış etmək hüququ var. Məhkəmə bir qayda olaraq mülkü əmsallara görə bölməyi və ya satıb pulunu bölüşdürməyi müəyyənləşdirir.

Müvəqqəti məskunlaşan məcburi köçkünün qaldığı ev dövlət balansında ola bilər. Bəs uzunmüddətli istifadə ona mülkiyyət hüququ verir? Əmlakı satmaq mümkündürmü?

Bəzi məhəllələrdə park kimi istifadə olunan yaşıllığı kimsə hasara alıb, şahsi mülk olduğunu söyləyir. Sakinlər o ərazinin ictimai olduğunu düşünür. Bu vəziyyətdə hüquqi prosedur necədir?

Bəzən qonşu sərhədləri aşaraq öz həyətinin və ya evinin hüdudlarından kənara çıxan, qanunsuz tikinti işi görür. Bu tikinti sizin işıqlanmanıza, mənzərənizə, rahatlığa və ya təhlükəsizliyinizə ciddi zərər vurursa, mülkiyyət hüququnuz pozulmuş sayıla bilər. Məsələn, pəncərələri bağlayan divar tikməsi, torpaq sərhədini dəyişməsi, su axarını yönləndirməsi kimi hallarla rastlaşmaq mümkündür.

Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, xarici vətəndaşlar yaşayış yeri kimi mənzil və ya kommersiya obyekti ala bilərlər. Amma kənd təsərrüfatı torpaqlarının alınmasında məhdudiyyətlər mövcuddur. Yəni xarici şəxs torpaq sahibi olmaq istəyirsə, bu, müəyyən istisnalarla (leasing və s.) məhdudlaşır.

Sənədlərdə yalnız ev və torpaq təsvir edilib, hovuz tikintisi ayrıca göstərilməyib. Gələcəkdə bu, əlavə vergi və ya icazə problemi yarada bilərmi?

Vergi orqanı sizin vergi borcunuz olduğuna görə daimi restriksiya tətbiq edir, əmlakı satmağa qadağa qoyur. Bu nə dərəcədə qanunidir və həll üçün nə etmək lazımdır?