İşəgötürənlə işçi arasında imzalanan müqavilə əmək, yoxsa mülki-hüquqi ola bilər?

Qanunvericiliyə əsasən, müqavilə tərəflərin razılaşdığı istənilən dildə tərtib edilə bilər. Əsas odur ki, hər iki tərəf dili başa düşsün və müqavilədə qeyd olunan şərtlərin mahiyyətini anlaya bilsin. Lakin dövlət orqanlarına təqdim ediləcək müqavilələrin dövlət dilində olması da tələb oluna bilər.

Müqavilə bağlanarkən imzalar möhürlə təsdiqlənməyib.1 nüsxədə tərtib olunub. Qarşı tərəfə verilməyib. Bu hallar onun etibarsız sayılması üçün səbəb ola bilər mi? Universitet ilə tələbə arasında bağlanan müqavilədir. Yəni notarial qaydada təsdiqlənmir.

Bir müqavilədə tərəfin imzası nümunədən azca fərqlidir. Qarşı tərəf saxta olduğunu iddia edir. Bu halda, müqavilənin həqiqiliyini necə sübut etmək olar?

Müqavilə tərəflərin hansı hallarda, hansı məbləğdə zərər ödəməli olduğunu müəyyən edir. Müqavilə üzrə məsuliyyət maddi, maliyyə sanksiyası, penya, cərimə və ya digərləri ola bilər. Bu bənd tam və dəqiq ifadə edilməlidir.

Sərmayəçi pul qoyur, qarşı tərəf layihəni icra edəcək. Layihə uğursuz olarsa, kim məsuliyyət daşıyır? Müqavilədə riskin paylaşılması necə qeyd edilir?

Məsələn, alıcı pulu hissə-hissə ödəyir, satıcı isə mülkiyyəti son ödənişə qədər özündə saxlayır, yaxud vasitə girov kimi qeyd edilir. Bu müqaviləyə hansı ad vermək olar?

Bəzən bu müqavilələr qarışdırılır. Xidmət müqaviləsində əsas məqsəd işin görülməsi, bacarıq tətbiq edilməsi, mal müqaviləsində isə konkret əşyanın tədarükü. Xidmət müqaviləsində məsələn, dizayn, layihə, məsləhət. Mal müqaviləsində fiziki məhsul. Bu niyə vacibdir?

Satış müqaviləsində ‘mülkiyyətin keçidi’ anlayışı çox vacibdir. Malların istehsalçıda, anbarçıda və ya alıcıda qalması anı necə müəyyən edilir?

Müqavilə imzalanmazdan öncə qarşı tərəfin hüquqi statusu, ödəniş şərtləri, mümkün risklər və mübahisə zamanı həll üsulları barədə dəqiq məlumat almaq vacibdir. Həmçinin qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluq, müqavilədə tərəflərin hüquq və öhdəliklərinin aydın göstərilməsi, feshetmə və zərərin ödənilməsi mexanizmləri kimi əsas məsələlərə diqqət yetirmək lazımdır.