Sığorta şirkəti müştərinin riskini qiymətləndirərkən hansı sənədləri tələb edə bilər?

Bəzən məkan uzaqlığı səbəbindən sığorta eksperti hadisə yerinə gec gəlir. Müştəri isə dəlillərin itəcəyindən narahatdır. Praktik həll yolları nədir?

Bəzi hallarda sığorta dələduzluğu (məsələn, qəsdən avtomobili yandırmaq, yalan məlumat vermək) baş verir. Sığorta şirkətləri isə bu halları aşkarlamaq üçün ciddi araşdırmalar aparır. Müştərinin və ya üçüncü şəxslərin bu cür dələduzluğa meyilli olmaması üçün qanunvericilikdə cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulub.

Azərbaycanda könüllü və icbari sığorta növləri var. İcbari sığorta dövlət tərəfindən tələb olunur, məsələn, avtomobilin mülki məsuliyyət sığortası. Könüllü sığorta isə müştərinin sərbəst seçiminə bağlıdır, məsələn, mənzil sığortası və ya həyat sığortası. Bu sığorta növlərinin şərtləri, təminat limitləri, ödəniş mexanizmləri və müqavilə müddətləri arasında fərqlər olur.

Sığorta mübahisələri, tərəflər arasında həll olunmazsa, adətən mülki məhkəmələrdə baxılır. Bəzən müqavilədə arbitraj şərti də ola bilər. Hər halda, müştəri məbləğə, gecikməyə, imtinaya etiraz edirsə, mülki qaydada iddia qaldırır.

Bəzi ölkələrdə hüquqi müdafiə sığortası mövcuddur, yəni müştəri məhkəmə və ya vəkil xərclərini sığorta vasitəsilə qarşılayır. Azərbaycanda bu cür sığorta növü geniş tətbiq edilir?

Məsələn, şirkət sığortanı xərclərə aid edə bilərmi? Fiziki şəxs ödədiyi sığorta haqqını gəlir vergisindən çıxırmı? Vergi qanunvericiliyi nələri nəzərdə tutur?

Müştəri sığorta ödənişi üçün müraciət edir, sığortaçı imtina verir. Bu imtina yazılı surətdəmi olmalıdır, yoxsa şifahi bildiriş kifayətdir?

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfindən toplanan sosial sığorta haqları var. Bu, pensiya, müavinət və digər sosial təminatlar üçündür. Kommersiya sığortası isə özəl sığorta şirkətlərinin fəaliyyət sahəsidir. Bu iki mexanizm arasındaki əsas fərq nələrdir?

Podratçı şirkət tikinti apararkən üçüncü şəxslərə dəyən ziyana görə məsuliyyət daşıyır. Bəs bu məsuliyyəti sığortalamaq məcburidirmi? İş qanunvericiliyi bunu tələb edirmi?