Sığorta üçün təqdim olunan sənədlərin saxtalığı ortaya çıxarsa nə baş verir?

Agent ya broker müştərinin imzasını saxtalaşdırır, yalan tarix yazır və s. Bu halda həm cinayət məsuliyyəti, həm də şirkətdən qovulma riski var. Qanun buna necə yanaşır?

Bəzi hallarda sığorta dələduzluğu (məsələn, qəsdən avtomobili yandırmaq, yalan məlumat vermək) baş verir. Sığorta şirkətləri isə bu halları aşkarlamaq üçün ciddi araşdırmalar aparır. Müştərinin və ya üçüncü şəxslərin bu cür dələduzluğa meyilli olmaması üçün qanunvericilikdə cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulub.

Sığortaçı, əvvəlki sığorta ili ərzində qəza törətməyən sürücüyə növbəti dövrdə güzəşt (bonus) təklif edə bilər, qəza törədənə isə əlavə yük (malus) tətbiq olunur. Bu, sığorta mükafatının ədalətli səviyyədə tənzimlənməsinə xidmət edir.

Sığorta sahəsində müqavilə tərtib olunarkən, tərəflərin (sığorta etdirən və sığortaçı) hüquq və vəzifələri dəqiq göstərilməlidir. Burada sığorta predmeti, sığorta məbləği, sığorta hadisəsi baş verdikdə ödəniləcək kompensasiyanın miqdarı və ödəniş şərtləri kimi əsas detallar da əks olunur. Sığortaçı, müştərini risklər barədə məlumatlandırmalı, müştəri isə gerçək risk vəziyyətini gizlətmədən beyan verməlidir. Müqavilə imzalanmazdan əvvəl, həm qanunvericiliyin tələbləri, həm də tərəflərin ortaq razılaşmaları dəqiq şəkildə razılaşdırılmalıdır.

Müştəri özəl klinikalarda sağlamlıq sığortası çərçivəsində müayinə və müalicə ola bilər. Sığorta müqaviləsində göstərilən tibbi xidmətlər, limitlər və şərtlər əsas götürülür. Keyfiyyətlə bağlı mübahisə olarsa, sığortaçı və tibb müəssisəsi arasında razılaşma yolları axtarılır.

Zərərdən sonra müəyyən müddət var ki, bu müddət ərzində sığorta şirkətinə hadisə haqqında məlumat verilməli və ətraflı sənədlər təqdim olunmalıdır. Əks halda şirkət imtina edə bilər.

Tam yararsızlıq (totallıq) vəziyyətində, sığortaçı avtomobilin bazar dəyərini və müqavilədəki maksimum məbləği əsas götürür. Adətən qalıq dəyəri çıxıldıqdan sonra müştəriyə ödəniş edilir. Yəni avtomobilin qalıqları müştəriyə qalır, sığortaçı isə öhdəçiliyi yerinə yetirir.

Bəzən məkan uzaqlığı səbəbindən sığorta eksperti hadisə yerinə gec gəlir. Müştəri isə dəlillərin itəcəyindən narahatdır. Praktik həll yolları nədir?

Avtomobil icarəyə verən şirkət özü sığorta edir, yoxsa icarəçi məcburdur? Müqavilədə hansı tərəf icbari və ya könüllü sığorta alacağını dəqiqləşdirməlidir?