Sosial sığorta ilə kommersiya sığortası arasında fərq nələrdir?

Sığorta sahəsində müqavilə tərtib olunarkən, tərəflərin (sığorta etdirən və sığortaçı) hüquq və vəzifələri dəqiq göstərilməlidir. Burada sığorta predmeti, sığorta məbləği, sığorta hadisəsi baş verdikdə ödəniləcək kompensasiyanın miqdarı və ödəniş şərtləri kimi əsas detallar da əks olunur. Sığortaçı, müştərini risklər barədə məlumatlandırmalı, müştəri isə gerçək risk vəziyyətini gizlətmədən beyan verməlidir. Müqavilə imzalanmazdan əvvəl, həm qanunvericiliyin tələbləri, həm də tərəflərin ortaq razılaşmaları dəqiq şəkildə razılaşdırılmalıdır.

Fermer təsərrüfatı resmi qeydiyyatdan keçib işçi götürürsə, onların peşə risklərinə qarşı sığorta haqqları ödəməlidir? Qanun nə deyir?

Sığorta haqqı (premium) müəyyən edilərkən, sığorta predmeti, risk dərəcəsi, statistik məlumatlar, müştərinin beyan etdiyi məlumatlar və sığorta şirkətinin tarif siyasəti nəzərə alınır. Məsələn, avtomobilin markası, yaşı, istifadə məqsədi və sürücünün qəza tarixçəsi premiuma təsir edə bilər.

Hər bir tibbi sığorta paketi fərqlidir: bəzi hallarda ambulator müayinə, stasionar müalicə, dərman xərcləri, cərrahiyyə əməliyyatları və s. daxil ola bilər. Bəzilərində isə yalnız məhdud xidmətlər verilir. Müştəri müqavilə bağlayarkən nələri əhatə etdiyini diqqətlə oxumalıdır.

Sığorta mübahisələri, tərəflər arasında həll olunmazsa, adətən mülki məhkəmələrdə baxılır. Bəzən müqavilədə arbitraj şərti də ola bilər. Hər halda, müştəri məbləğə, gecikməyə, imtinaya etiraz edirsə, mülki qaydada iddia qaldırır.

Əgər sığorta hadisəsi (məsələn, yanğın, qəza, təbii fəlakət və s.) baş verərsə, sığorta etdirən sığortaçıya bu hadisə haqqında dərhal yazılı və ya telefonla məlumat verməlidir. Sonra, sığortaçı hadisənin baş vermə səbəblərini araşdırır, zərər miqdarını müəyyənləşdirir və uyğun prosedur əsasında ödəniş təyin edir. Ödənişin gecikməsi və ya imtinası zamanı müştəri qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqlarını müdafiə edə bilər.

Agent ya broker müştərinin imzasını saxtalaşdırır, yalan tarix yazır və s. Bu halda həm cinayət məsuliyyəti, həm də şirkətdən qovulma riski var. Qanun buna necə yanaşır?

Bank, ipoteka krediti üçün mənzilə sığorta tələbi qoya bilər. Bu, həm qanunvericiliyin, həm də bankın risk idarəetmə siyasətinin tələblərinə uyğundur. Belə ki, ipoteka predmeti olan mənzil, yanğın və ya digər zərərdən sığortalı olarsa, bankın borcu təminat altına alınır.

Çoxmənzilli binada lift, ümumi kommunikasiyalar və s. üçün sığorta müqaviləsini kim bağlamalıdır? Mülkiyyətçilər birliyi, yoxsa hər bir fərdi mənzil sahibi?