Daşınmaz əmlakın icbari sığortası hansı hallar üçündür?

Podratçı şirkət tikinti apararkən üçüncü şəxslərə dəyən ziyana görə məsuliyyət daşıyır. Bəs bu məsuliyyəti sığortalamaq məcburidirmi? İş qanunvericiliyi bunu tələb edirmi?

Ekspress sığorta, sürətli və sadə prosedurla sığorta polisini əldə etmək deməkdir. Məsələn, onlayn sistemlə bir neçə dəqiqədə avtomobil üçün müqavilə bağlanır. Adi sığortada isə daha geniş ekspertizalar, sənəd hazırlığı və risk qiymətləndirməsi ola bilər.

Artıq bir çox sığorta şirkəti saytı və mobil tətbiq vasitəsilə onlayn sığorta təklifi və müqavilə imzalama imkanı verir. Müştəri elektron imza ilə və ya standart onay vasitəsilə bu müqaviləni qəbul edir. Bu cür müqavilələr qanunla tanınır.

İcbari əmlak sığortasında zəlzələ riski var. Lakin bəzən əlavə könüllü sığorta paketi də təklif edirlər. Təbii fəlakətlərin sığortalanması ümumi struktur zərərini qarşılayırmı?

Sığorta sahəsində müqavilə tərtib olunarkən, tərəflərin (sığorta etdirən və sığortaçı) hüquq və vəzifələri dəqiq göstərilməlidir. Burada sığorta predmeti, sığorta məbləği, sığorta hadisəsi baş verdikdə ödəniləcək kompensasiyanın miqdarı və ödəniş şərtləri kimi əsas detallar da əks olunur. Sığortaçı, müştərini risklər barədə məlumatlandırmalı, müştəri isə gerçək risk vəziyyətini gizlətmədən beyan verməlidir. Müqavilə imzalanmazdan əvvəl, həm qanunvericiliyin tələbləri, həm də tərəflərin ortaq razılaşmaları dəqiq şəkildə razılaşdırılmalıdır.

Azərbaycanda könüllü və icbari sığorta növləri var. İcbari sığorta dövlət tərəfindən tələb olunur, məsələn, avtomobilin mülki məsuliyyət sığortası. Könüllü sığorta isə müştərinin sərbəst seçiminə bağlıdır, məsələn, mənzil sığortası və ya həyat sığortası. Bu sığorta növlərinin şərtləri, təminat limitləri, ödəniş mexanizmləri və müqavilə müddətləri arasında fərqlər olur.

Bəzi hallarda işəgötürən işçilər üçün icbari sığorta ödəmək məcburiyyətindədir, məsələn, istehsalatda bədbəxt hadisələrə qarşı. Amma könüllü tibbi sığorta işəgötürənin öz seçiminə bağlıdır, qanunen məcburi deyil. Hüquqi olaraq bu sahədə müxtəlif icbari sığorta növləri mövcuddur.

Bəzi hallarda sığorta dələduzluğu (məsələn, qəsdən avtomobili yandırmaq, yalan məlumat vermək) baş verir. Sığorta şirkətləri isə bu halları aşkarlamaq üçün ciddi araşdırmalar aparır. Müştərinin və ya üçüncü şəxslərin bu cür dələduzluğa meyilli olmaması üçün qanunvericilikdə cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulub.

Tutaq ki, şirkət adından bir nümayəndə sığorta müqaviləsini imzalayıb. Sonradan şirkət deyir ki, bu nümayəndənin səlahiyyəti yox idi. Sığorta münasibəti etibarsız ola bilərmi?