Mühasibat uçotunu aparmayan sahibkar hansı risklərlə üzləşir?

Kəndli öz istehsal etdiyi kənd təsərrüfatı məhsullarını bazarda satırsa, vergi ödəməlidirmi? Orta və böyük təsərrüfatlar üçün vəziyyət necədir?

Ticarət və xidmət obyektlərində kassa aparatının quraşdırılması və müştərilərə hər nağd ödənişdən sonra kassa çeki verilməsi məcburidir. Bu, nağd əməliyyatların uçotunu aparmaq və vergiləri düzgün hesablamaq üçündür. Qanuna görə, kassa qaiməsi təqdim etməyən iş adamları cərimə oluna bilər. Eyni zamanda elektron kassa aparatları dövlətə real-time məlumat ötürmə funksiyasına malikdir.

Ölkədə daimi yaşayan (rezident) şəxslər dünya üzrə əldə etdikləri gəlirlərə görə vergi ödəyirlər. Qeyri-rezidentlər isə yalnız Azərbaycanda əldə etdikləri gəlirlərə görə vergi tutulur. Bəzi fəaliyyət növlərində qeyri-rezident gəlirlərinə xüsusi dərəcələr tətbiq oluna bilər. İkili vergitutmanın qarşısını almaq üçün bir çox dövlətlərlə bağlanmış müqavilələr mövcuddur.

Vergi orqanı yüksək məbləğdə vergi borcu olan sahibkarın və ya fiziki şəxsin ölkədən çıxışını məhdudlaşdıra bilərmi? Bunun proseduru nədir?

Əgər vergi ödəyicisi bəyannamədə göstərilən vergini vaxtında ödəmirsə, gecikdirdiyi günlər üçün hansı dərəcə ilə faiz (penya) yığılır? Bu dərəcəni kim müəyyən edir?

Ölkədə vergi amnistiyası elan olunduqda, müəyyən dövrə aid vergi borclarına və maliyyə sanksiyalarına güzəştlər tətbiq edilə bilər. Bununla bağlı sahibkarlar və fərdi vergi ödəyiciləri dövlətin təklif etdiyi şərtlərdən faydalanaraq borclarını az miqdarda ödəyə, yaxud tamamilə silinməsinə nail ola bilərlər. Lakin bu qərarlar qaydalarla və qanuni əsaslarla tənzimlənir, hansı ki, vergi orqanlarının rəsmi məlumatlarında göstərilir. Vergi amnistiyası, bəzi hallarda, sahibkarlara ödənilməmiş vergilərini daha sərfəli şərtlərlə ödəmək və rəsmi uçotda təmiz balansa sahib olmaq imkanı yaradır. Eyni zamanda, amnistiyadan yararlanmaq üçün müəyyən prosedurlara riayət etmək, vaxtında müraciət etmək və dövlətin müəyyənləşdirdiyi şərtləri yerinə yetirmək vacibdir.

Sadələşdirilmiş vergi rejimi, daha az bürokratik prosedur və sadələşmiş deklarasiya tərtibatı təklif edir. Bir çox xidməti fəaliyyət növləri və kiçik bizneslər bu rejimdən yararlana bilər. Məsələn, kiçik ticarət, məhdud servis xidməti göstərən müəssisələr və ya fərdi sahibkarlar sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi qismində qeydiyyata düşərək aylıq və ya rüblük bəyannamə əvəzinə daha rahat hesabat təqdim edə bilərlər. Lakin böyük dövriyyəyə malik müəssisələr, müəyyən limitləri aşdıqda ümumi vergi rejiminə keçməyə məcbur olurlar.

Ölkə ərazisindən tranzit keçən yüklərə xidmət göstərən logistika şirkəti hansı vergi ödəyir? Bəzən tranzit rüsumu azaldıla bilərmi?

Xaricdən gələn ödənişlər xarici valyutada olur. Bu halda vergi hesablananda məzənnə fərqi nəzərə alınıbmı? Hər əməliyyat üçün Mərkəzi Bank məzənnəsi tətbiq edilir?